ابوهریره

فهرست

 1. از نگاه اهل تشیع:
2. از نگاه اهل سنت:
3. نام و کنیه ابوهریره
4. اسلام آوردن ابوهریره
5. شماری از حدیث‌های روایت‌شده از او
6. نمونه روایتهایی از پیامبر از طریق ابوهریره
7. از سخنان ابوهریره
8. وفات ابوهریره
9. منابع

1. از نگاه اهل تشیع:

در کتاب های علم رجال شیعه، از او با نام عبدالله ابوهریرة یاد می کنند. شیعیان بر این عقیده اند که ابوهریره روایات بسیاری را جعل کرد و به پیامبر نسبت داد. شیخ صدوق روایتی را نقل می کند که سه نفر به پیامبر بسیار دورغ نسبت می دادند که یکی از آنها ابوهریره بود. سید عبدالحسین شرف الدین عاملی کتابی با عنوان ابوهریره، درباره دروغ های او نوشته است. برای اطلاعات بیشتر به معجم رجال الحدیث آیت الله سید ابوالقاسم خوئی، جلد 10 صفحه 74 مراجعه کنید. مطالبی که در ادامه می آید کاملا نظر اهل سنت است.

2. از نگاه اهل سنت:

ابوهریره یمنی از اصحاب محمد بن عبدالله پیامبر اسلام بود. نام کامل وی: ( عبدالرحمن به صخر الدوسی بن ثعلبه بن سلیم بن فهم ) بوده و نسب او به قبیلهٔ (الأزو اعظم) یکی از مشهورترین قبائل یمن می‌رسد. نام وی در دوران پیش از اسلام عبد شمس بود که محمد آن را به عبدالرحمن تغییر داد. او پس از فتح خیبر به یثرب آمده و در آن جا اسلام آورد. عمر او را والی بحرین قرار داد. ابوهریره از راویان حدیث است. در صحیح بخاری و صحیح مسلم، احادیثی که او از محمد، پیامبر اسلام نقل کرده‌است ذکر گشته‌اند. در سال ۵۸ هجری ابوهریره، بر جنازهٔ عایشه نماز گزارد. وی در سال ۵۹ (قمری)، در سن هفتاد وهشت سالگی درگذشت.^[۱]

3. نام و کنیه ابوهریره

او عبدالرحمان بن صخر از فرزندان ثعلبه بن سلیم‌بن فهم بن غنم ابن دوس یمانی است، که از قبیله دوس‌بن عدنان بن عبدالله بن زهران بن کعب بن حارث بن کعب‌بن عبدالله بن مالک بن نصر سنوءه ابن ازد است، ازد از بزرگترین و معروف‌ترین قبیله‌های عرب است، که به ازد بن غوث بن نبت بن مالک بن کهلان از عرب‌های قحطانی منسوب است.^[۲]

قول راجح دین‌پژوهان این است که اسم ابوهریره در دوران جاهلیت عبد شمس بوده‌است. وقتی او مسلمان شد پیامبر خدا او را عبدالرحمان نامید چون جایز نیست که انسان را این گونه نامگذاری کنند که عبد فلان یا عبد فلان چیز، چون انسان فقط عبد و بنده خداست.^[۳]

چرا به ابوهریره معروف شد :

وی با بچه گربه ای مانوس بود و بچه گربه در زبان عربی هریر گفته میشود و پیامبر با مشاهده این وضع او را ابوهریره نامید.

ابوهریره به کنیه‌اش معروف است و با آن شناخته می‌شد و کنیه‌اش بر اسمش غالب آمده و تقریباً نام او به فراموشی سپرده شده بود.^[۴]

4. اسلام آوردن ابوهریره

ابوهریره در سال هفتم هجری در فاصله خیبر و حدیبیه مسلمان شد، او سپس همراه پیامبر از خیبر به مدینه و در صفّه اقامت گزید او همواره با پیامبر بود و هر کجا پیامبر می‌رفت ابوهریره هم همراه او به آنجا می‌رفت، و اغلب غذا را با پیامبر می‌خورد.^[۵]

5. شماری از حدیث‌های روایت‌شده از او

همه حفاظ حدیث و گردآورندگان مسانید و صحاح و سنن و معاجم و مصنفات اهل سنت، احادیث او را ذکر کرده‌اند، و هیچ کتابی از کتاب‌های معتبر حدیث آنها نیست مگر آن که در آن احادیثی از ابوهریره ذکر شده‌است. با توجه به اینکه وی فقط چند سال از اواخر زندگی پیامبر اسلام را درک کرده بود،نقل این همه حدیث دور از واقعیت به نظر میرسد بطوریکه حتی یکبار عایشه از ابوهریره می پرسد مگر تو چقدر نزد رسول خدا بوده ای که این همه حدیث از حضرت نقل می کنی ؟ ابو جعفر اسکافی در باره ابوهریره می گوید: از نظر اساتید ما، ابوهریره مورد ایراد است و روایاتش مورد رضایت نیست. حتی عمر او را تازیانه زد و گفت: روایات بسیار کردى؛ مى سزد که بر خدا و رسول دروغ بسته باشى. او در زمینه‌هایی از قبیل اعتقادات و عبادات و معاملات و جهاد و مناقب و تفسیر و طلاق و نکاح و ادب و دعوات و رقایق و ذکر و تسبیح... و غیره از او حدیث روایت شده‌است.

احمد بن حنبل در مسند خود (۳۸۴۸) حدیث از او روایت کرده‌است که بسیاری از آنان تکراری هستند و همچنین مفاهیم بسیاری تکراری است اما الفاظ آن فرق می‌کند. بقی‌بن مخلد (۲۰۱-۲۷۶ه‍) در مسند خودش (۵۳۷۴) حدیث از او روایت کرده‌است. مؤلفین کتاب‌های شش‌گانه حدیث و امام مالک در موطا (۲۲۱۸) حدیث از او روایت کرده‌اند. و از این تعداد حدیث (۶۰۹) حدیث در صحیحین روایت شده‌است که امام بخاری و امام مسلم در (۳۲۶) حدیث اتفاق دارند و (۹۳) حدیث را فقط امام بخاری به تنهایی روایت کرده و مسلم نیز (۱۹۰) حدیث از ابوهریره روایت کرده که در بخاری ذکر نشده‌است.^[۶]

6. نمونه روایتهایی از پیامبر از طریق ابوهریره

نشانة منافق، سه چیز است: اول اینکه در صحبت‌های خود، دروغ می‌گوید. دوم اینکه خلاف وعده، عمل می‌کند. سوم اینکه در امانت، خیانت می‌کند

هر زخمی را که مسلمان در راه خدا ببیند، روز قیامت، آن زخم، تازه می‌شود و خون از آن، جاری می‌گردد. رنگ زخم، مانند رنگ خون، و عطر و بویش مانند مشک، معطر خواهد بود

«اگر مقابل منزل کسی نهر آبی باشد و او روزی پنج بار، در آن، غسل نماید، آیا به نظر شما، چرکی بر بدن او باقی خواهد ماند»؟ صحابه عرض کردند: خیر. رسول ‏الله فرمود: نمازهای پنجگانه چنین اند. یعنی خداوند بوسیله آنها گناهان را از بین می‌برد»

اگر مردم از پاداش اذان و صف اول نماز، آگاه می‌بودند و برای دستیابی به آن، چاره‌ای جز قرعه کشی نداشتند، حتما قرعه کشی می‌کردند. همچنین، اگر ثواب اول وقت را می‌دانستند، برای رسیدن به آن، از یکدیگر سبقت می‌گرفتند. و اگر از پاداش نماز عشاء و صبح (با جماعت) مطلع می‌بودند، با خزیدن هم که شده بود در آنها شرکت می‌کردند

هیچ نمازی بر منافقین، دشوارتر از نمازهای صبح و عشاء نیست. ولی اگر می‌دانستند که در این نمازها چه اجر عظیمی نهفته‌است، بصورت افتان و خیزان هم که می‌بود، حتماً در آنها، شرکت می‌کردند

7. از سخنان ابوهریره

مردم می‌گویند ابوهریره زیاد حدیث روایت می‌کند. اگر دو آیه در کتاب خداوند نبود هیچ حدیثی روایت نمی‌کردم. (سپس این آیات را تلاوت نمود): إِنَّ الَّذِینَ یَکْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنَ الْبَیِّنَاتِ وَالْهُدَی مِنْ بَعْدِ مَا بَیَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِی الْکِتَابِ أُولَئِکَ یَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَیَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ، إِلَّا الَّذِینَ تَابُوا وَأَصْلَحُوا وَبَیَّنُوا فَأُولَئِکَ أَتُوبُ عَلَیْهِمْ وَأَنَا التَّوَّابُ الرَّحِیمُ ^[۷]. بیگمان کسانی که پنهان می‌دارند آنچه را که از دلایل روشن و هدایت فرو فرستاده‌ایم بعد از آنکه آن را برای مردم در کتاب بیان و روشن نموده‌ایم، خدا و نفرین کنندگان ایشان را نفرین می‌کنند. مگر کسانی که توبه کنند و به اصلاح پردازند و آشکار سازند، چه توبه چنین کسانی را می‌پذیرم و من بسی توبه پذیر و مهربانم.^[۸]

یعنی اگر از ترس سزای کتمان علم نبود (که در آیه آمده‌است) هیچ حدیثی از پیامبر روایت نمی‌کرد. همچنین باید دانست که ابوهریره جزو اصحابی بود که زیاد عمر نمود و در آن زمان مردم کم کم به حدیث احتیاج پیدا کردند.

8. وفات ابوهریره

ابوهریره در سال ۵۸ ه‍ درگذشت و در همین سال عایشه نیز مرد.

9. منابع